back

Platform Capitalism

Het boek Platform Capitalism gaat in op de mechanisme achter technologie platformen en legt hierbij een link naar een nieuw kapitalisme genaamd ‘Platform Capitalism’. Een aantal stukken in het boek trokken mijn aandacht door de interessante koppeling tussen platformen en efficiëntie.

Gratis arbeid
“All social interaction becomes free labour for capitalism, and we begin to worry that there is no outside to capitalism. Work becomes inseparable from non-work and precise categories become blunt banalities.”

In bovenstaande quote wordt beschreven hoe al onze interacties onderdeel worden van een kapitalistisch systeem. Het systeem achter het platform er voor zorgt dat onze ‘gratis arbeid’ wordt toegeëigend door een model waarin geld wordt verdient. Een voorbeeld die voor mijzelf geld is WhatsApp, doordat ik contact heb met vrienden, wat ik niet onder arbeid beschouw, maakt WhatsApp (Facebook Inc.) winst.

Aansluitend op deze gedachte schrijft Srnicek dat op dit moment nog niet al onze handelingen binnen deze 'gratis arbeid’ vallen.

“Not all – and not even most – of our social interactions are co-opted into a system of profit generation. In fact one of the reasons why companies must compete to build platforms is that most of our social interactions do not enter into valorisation process.”

Na deze observatie waarin Srnick stelt dat wij ‘gratis arbeid’ leveren aan de platformen relativeert hij dit door te stellen dat er geen standaard productieproces is vastgesteld voor deze diensten en het dus niet onder arbeid valt.

“In examining the activities of users online, it is hard to make the case that wat they do is labour, properly speaking. Beyond the intuitive hesitation to think that messaging friends is labour, any idea of socially necessary labour time – the implicit standard against which production procedures are set – is lacking. . . More broadly if our online interactions are free labour, then these companies must be a significant boon to capitalism overall”

Ondanks deze relativering denk ik dat de vraag die hier gesteld wordt, of een handeling op een platform arbeid is, interessant is voor mijn onderzoek.

Wanneer technologie ons een gemakkelijker leven belooft heeft dit vaak invloed op sociale interacties tussen mensen. Het zijn momenten waar normaal gesproken geen marktmechanisme aan te pas komt, ik stuur immers geen factuur wanneer ik mijn oma een kopje koffie aanbied of met een vriend een biertje drink. Wanneer we hier technologie platformen voor inzetten is het gevaar dat deze handelingen wel belanden binnen het marktmechanisme. Met als gevolg dat efficiëntie een doel wordt binnen de handeling.

Constante veranderingen
“One of the most important consequences of this schematisch model of capitalism is that it demands constant technological change. In the effort to cut costs, beat out competitors, control workers, reduce turnover time, and gain market share, capitalists are incentivized to continually transform the labour process.”

In deze alinea wordt beschreven hoe het kapitalistische model altijd technologische veranderingen nodig heeft om op kosten te besparen. Denk aan zelfscankassa’s in een supermarkt. De redenatie vanuit dit kapitalistische model vind ik interessant. Denkend aan de vorige vraag over het plaatsen van sociale interacties binnen een marktmechanisme vraag ik me af of we deze ‘constant technological change’ wel altijd aan moeten nemen wanneer de drijfveer economisch kapitaal is.

Srnicek, N. (2016). Platform Capitalism. Wiley.